Los techos del petróleo y del gas supondrán un colapso económico. (…) se producirá un crecimiento explosivo del precio del petróleo (…) aumentan los analistas que prevén precios superiores a 200 dólares (…) en un contexto de gran volatilidad (…). La alta volatilidad se producirá porque, cuando suba mucho el precio, se reducirá drásticamente el consumo y los precios caerán con fuerza. Este hecho activará de nuevo la demanda y el precio alcanzará nuevas cotas. Ese ciclo se repetirá muchas veces, hasta que cambie el modelo energético. Esta dinámica traerá consigo una situación caótica, no sólo en lo económico, sino también en los político.

La conjunción de la escalada de los precios del petróleo (reforzada por las del gas y del carbón), de los materiales y de los alimentos está activando ya fuertes tensiones inflacionistas que se reforzarán en el futuro. Y los Gobiernos se verán en la disyuntiva de atajarla elevando mucho el tiepo de interés, con lo cual deprimirán la economía aún más, o aceptar una hiperinflación (y sus efectos desestabilizadores para la economía) para evitar deprimir la economía aún más. Se producirá una aguda escasez de dinero, porque en el sistema financiero los bancos lo crean a partir del endeudamiento. El sistema funciona en una economía en crecimiento, porque los deudores verán aumentadas sus rentas y podrán saldar las deudas, pero no en una economía en recesión. Lo más probable es que, al igual que en la década de los treinta del siglo XX, se creen numerosos sistemas de dinero local. Además, se hundirá el sistema monetario internacional (SMI) basado en el dólar, junto con el sistema financiero mundial. Pero este comercio se reducirá drásticamente, y especialmente el más lejano, lo cual obligará a crear economías fuertemente descentralizadas a todos los niveles: local, comarcal, regional y estatal. (…) Los sectores con más potencial descentralizador serán el energético y el agrícola. Las grandes empresas financieras verán reducido su volumen fuertemente por el colapso del sistema financiero internacional. Las de producción verán imposible continuar con su potente comercio intraempresarial (que supone alrededor del 40% del comercio internacional), lo cual hará inviables numerosas plantas (aparte de la reducción del volumen de producción producida por el impacto de la crisis económica). Así que su tamaño será mucho menor, y sus plantas, situadas en Estados diferentes, serán mucho más autónomas. El comercio internacional se realizará básicamente con los Estados geográficamente más próximos. Se producirá y construirá poco, pero aumentarán las actividades de reparación, remanufacturación, rehabilitación, reciclado, etc. El mantenimiento de las infraestruturas de transporte menos necesarias será muy precario. Los capítulos principales de inversión serán en eficiencia, en sistemas de captación de energías renovables y en la adaptación y modernización de las redes de transporte colectivo y de mercancías. La capacidad de gasto de los Gobiernos se reducirá mucho, al mismo tiempo que se dispararán las necesidades de inversión en las reconversiones sectoriales y las del gasto social.

The British Government still takes the position that peak oil is something we need not worry about until at least 2030.

…aínda nos lembraba Hopkins o día 23. Se cadra Hopkins aínda non escoitara as noticias cando publicou ese post: Brown demands emergency plan to stop oil wrecking recovery. Aínda que non lle boten a culpa ao teito do petróleo, a preocupación é curiosamente coincidente coa de Andris Piebalgs:

Gordon Brown ordenou aos seus ministros do Tesouro e de Economía que deseñen plans para afrontar prezos en alza do petróleo e a seca de crédito para as empresas británicas, no medio de temores de que a recuperación da economía do país descarrile.

Brown busca un acordo internacional que coute o aumento do custo do cru, que case chegou a 72$ o barril o pasado venres.

Coas economías do Golfo (incluída Arabia Saudita) en risco de caer en recesión no que queda de ano, segundo previsións do Fondo Monetario Interncional, os gobernos occidentais temen que os países da OPEP terán un forte incentivo para restrinxir a produción e elevar aínda máis os prezos.

(…)

A preocupacion agora en Whitehall é que uns prezos máis altos das materias primas disparen a inflación e tenten o Banco de Inglaterra a apretar a súa política antes de que economía estea de novo en pé.

(…)

(…) Dixo que unha suba de 25$ nos tres últimos meses era unha preocupación crecente: “Un repunte nos prezos dos recursos básicos podería ralentizar a recuperación. Debemos actuar -conxuntamente con outros países- para reducir a volatilidade dos prezos”, dixo.

Apuntando a axenda política do goberno, Darling dixo que Gran Bretaña quere mellorar a transparencia do mercado do petróleo, eliminar as barreiras á subministración de enerxía e mellorar a eficiencia enerxética.

O goberno cre que a actual prezo do petróleo non está xustificado pola debilidade da economía mundial e que a acción internacional podería poñelo de novo nun nivel máis axeitado.

(Perdoade a imprecisión da apurada tradución.)

É curioso que pretendan que por arte de maxia a acción concertada dos gobernos do mundo poida facer que un recurso finito imprescindible para o funcionamento da economía mundial poida manter un prezo baixo nun contexto de demanda crecente (recuperación económica) e oferta minguante (teito do petróleo). Cando abandonarán as súas fantasías anticientíficas e os mitos do crecemento perpetuo? Ou xa as abandonaron pero fan como que non diante do público, con tal de non recoñeceren que co teito de petróleo non vai haber recuperación que valla? Mentres, claro, está a OPEP para lle botar a culpa. E se non, serán os especuladores, ou se cadra pasado mañá… os terroristas ou Irán.

A continuación farei un resumo do que Hopkins nos conta, baseado nun repaso que á súa vez fixo da listaxe que mantén o PostCarbon Institute estadounidense.

Lembra que todo comezou co Plan de Acción para o Declive Enerxético (PDF) que el contribuía a crear en Kinsale (Eire) e que foi o comezo de todo o movemento espallándose a outras comunidades que polo mundo xa estaban matinando sobre o mesmo problema.

Hopkin clasifica as iniciativas que teñen xordido desde entón, en 4 tipos:

Iniciativas lideradas por gobernos municipais.
Estudos sobre os impactos máis amplos do teito do petróleo sobre a sociedad.
Propostas de resposta ao problema nun contexto nacional.
Plans de Decrecemento Enerxético impulsados por movementos sociais

1. Plans de resposta municipal ou rexional

Estes están a xordir maiormente nos EUA cun primeiro en Portland (Oregón) en Xullo de 2007 baixo o título de Descending the Oil Peak: navigating the Transition from Oil and Natural Gas ao que seguiu un plan semellante en Oakland (California) (The Oil Independent Oakland Action Plan (PDF)) e en Xuño de 2008 o Vision Plan for the City of San Buenaventura que Hopkins considera o mellor ate o momento, froito do traballo interdisciplinar de diversos profesionais e técnicos aínda que deixa de lado aspectos importantes como a sanidade e mais a educación. Outras cidades onde os gobernos municipais xa comezaron planificar a súa Transición cara un futuro sen petróleo son San Francisco (PDF) e Berkeley (PDF) ademais de Hamilton (PDF) en Canadá.

Nun nivel menos desenvolto están varias cidades que polo de agora limitáronse a aprobar resolucións acerca do cénit do petróleo como Nottingham no Reino Unido

(No web das Postcarbon Cities hai un amplo listado destas resolucións e un mapa de respostas locais).

2. Estudos sobre os impactos a nivel nacional

En 2006 o goberno irlandés encargou un estudo acerca dos periogos do cénit do petróleo para a economía irlandesa (PDF), e en Xullo de 2008 o goberno galés fixo outro tanto (PDF). En Xullo de 2008 a Local Government Association británica emitiu un informe titulado Volatile Times (PDF), que exploraba cales podería ser os impactos do cénit do petróleo e mais da mudanza climática sobre os gobernos locais do país. E mesmo desde o colectivo empresarial británico se estudou o tema (PDF) en outubro do 2008 concluíndo que o teito se produciría probablemente en 2013 con graves consecuencias para a economía e a comunidade empresarial do país.

3. Propostas de accion a nivel nacional

En 2007 o Centre for Alternative Technology publicou o informe Zero Carbon Britain, un intento de deseñar unha estratexia nacional para que o Reino Unido sexa neutral en canto a emisións de carbono (no que atinxe á xeración de enerxía) para dentro de 20 anos. Outras publicacións nunha dirección semellante son Sustainable Energy Without the Hot Air e Can Britain Feed Itself.

Aquí penso que a Hopkins lle esquecen os plans de países como Suecia, estados como Queensland ou as experiencias de Cuba liberándose do petróleo no seu Periodo Especial.

4. Plans para o Declive Enerxético (ou Energy Descent Action Plans, EDAPs)

Deseñar un Energy Descent Action Plan é o paso final do proceso de Transición en 12 etapas que emprega o movemento das Transition Towns creado polo propio Hopkins, e varias cidades están traballando nel (o propio Hopkins anuncia o borrador da de Totnes, actual paradigma do movemento para os vindeiros meses). Tras Kinsale veu Sunshine Coast (Australia), Forest Row (Reino Unido), Oxford (só o apartado de transición no transporte), Stroud (só o apartado de alimentación), etc.

A este imprescindible traballo de recopilación de modelos, cara os que todos teremos que volver os ollos con máis ou menos urxencia en busca de referentes cando nos deamos convencido de que coas políticas actuais non imos a ningures, e ao que fai o Postcarbon Institute dos EUA, iremos achegando o noso gran de area en forma de breves páxinas que podedes atopar na columna dereita deste blog, baseadas principalmente no libro do profesor Bermejo, Un futuro sin petróleo - Colapsos y transformaciones socioeconómicas.

Ata que punto é dependente o noso modelo de alimentación do petróleo, comezando pola produción agrogandeira e rematando pola gran distribución comercial?

Os consumidores e os mesmos produtores non son conscientes desa dependencia. Cal pensas que sería o camiño para rachar con ela? Que outro modelo de alimentación sustentable sería posible?

Lidia Senra: Na actualidade tanto o modo de producción como a comercialización dos productos agrários son tremendamente dependentes do petróleo.

Co modelo de producción imposto polas políticas agrarias que estamos sofrindo na actualidade, no proceso de producción dos alimentos hai unha dependencia, total do gasoleo para mover as maquinarias. Temos tamén dependencia do petroleo nos transportes dos alimentos dos animais, Europa é fortemente dependente e importa grandes cantidades de millo e de soia e outros productos para os pensos, transporte de sementes, fertilizantes, pesticidas, etc. A esto habería que engadir todos os productos que se elaboran con derivados do petroleo como poden ser plásticos, tuberías para regadíos,…

A dependencia é tanta que en canto sube o petróleo, practicamente todos os insumos suben, e esto nótase tremendamente nos costes de producción.
Se abordamos a comercialización, tamén podemos observar a forte dependencia que temos. A grande distribución move cantidades inxentes de productos alimentarios de punta a punta do planeta. A inmensa maioría dos alimentos que se venden nos supermercados instalados no noso territorio, teñen percorrido moitos miles de quilómetros. Logo están os plásticos cos que se nos obriga a envolver os productos agrarios para a venda. Agora, por decir so un exemplo, no canto de atar con algún producto vexetal os manoxos das verduras, cada vez obrígasenos máis a metelos en plásticos.

Eu penso que non somos conscentes para nada desa dependencia, nin das consecuencias que este modelo ten en termos de despilfarro enerxético, nin a incidencia no cambio climático. A cousa chega mesmo a extremos tan absurdos como en ámbitos onde estas cousas deberían estar minimamente claras, como poidera ser a agricultura ecolóxica, onde se nos presentan productos ecolóxicos certificados, como por exemplo mazás que viaxan dende a Arxentina , cereais que veñen de Alemania,… (serán orgánicas, pero ecolóxicas dende o noso ponto de vista non son).

O camiño para rachar con todo esto, está na información, no debate social sobre as consecuencias a todos os niveis das políticas agrarias e alimentarias que temos e no compromiso do conxunto da cidadanía para loitar para un cambio profundo das mesmas e tamén no debate para que todas e todos nós teñamos información suficiente para ser máis conscentes de que mercar é un acto político e, que non ten as mesmas implicacións mercar productos alimentarios procedentes da agricultura industrial e da grande distribución, que mercar productos do país nos mercados locais e de proximidade.

Nós defendemos un modelo de producción e alimentación baseado no Dereito a Soberanía Alimentaria dos pobos. Precisamos que as políticas agrarias debe abandonen a vocación exportadora e que promovean e prioricen que cada pobo, que as labregas e os labregos de cada país, produzan os alimentos básicos para a súa cidadanía. Que os modos de producción sexan sustantábeis a nivel social e medioambiental e as explotacións o máis autosuficientes posíbeis. Un modo de producción en base á terra, sen utilizar productos que deixen residuos perigosos para a saude e para o medio. Producir prioritariamente para os mercados locais e de proximidade.

Fomentar o consumo responsábel e respectuoso co medio e cos recursos. Potenciar o consumo dos productos frescos e de tempada e a granel. Apoiar a creación de iniciativas de transformación e venda dos productos en circuitos curtos. Crear redes de distribución que coloquen os productos das nosas explotacións nos mercados locais (pequeno comercio), promover que as prazas e os mercados volvan ser espazos para que as labregas e os labregos podan vender os seus productos directamente á cidadanía. Non autorizar a instalación de máis grandes superficies e inciar o proceso para ir pechando as xa instaladas

Xornadas Galegas de Economías Alternativas: troco e cesión, bancos de tempo, moedas alternativas, ferramentas financeiras éticas

Centro Social do Calvario, Vigo (rúa Numancia, 3)

27 e 28 de xuño de 2009

¿Estamos en crise? O sistema económico neoliberal, baseado no espellismo do crecemento sen freo, na especulación absurda e a depredación do medio afúndese, fagocitándose a si mesmo

¿Estamos en crise? Os bancos e as multinacionais que esquilman a terra coa súa delirante obsesión polos beneficios ven como se acenden todas as alarmas.

¿Estamos en crise? Os gobernos, cómplices durante décadas do desenvolvismo salvaxe, bótanse as mans á cabeza e declaran que chegou o momento de que a bolsa salvadora do Estado pague as facturas dos especuladores.

Son eles os que están en crise, pero nós os que a sufrimos. E pretenden que, unha vez máis, as cidadáns lles saquemos as castañas do lume.

É tempo de mudanzas. Cando o Estado se afunde, cobran forza unha vez máis os sistemas económicos éticos: propostas claras, viables e sensatas, respectuosas coa contorna, que non confunden benestar con incremento da produción e que apostan pola reciclaxe, a utilización consciente dous recursos, a solidariedade e o ben común.

As asociacións e colectivos integrantes da rede de troco e cesión Vigotroca, Amarante, Árbore, Caleidoskopio, Verdegaia e Centro Social do Calvario, invitámosvos a participar, os próximos 27 e 28 de xuño, en Vigo, nun encontro galego de economías alternativas: bancos de tempo, troco, cesión…

O obxectivo destas xornadas é propiciar un contacto entre os grupos e organizacións galegas que traballan para impulsar una economía ética. O encontro iniciarase a mañá do sábado 27 coa celebración do mercadiño mensual de troco e cesión de Vigotroca, na rúa Urzáiz de Vigo, e seguirá, tras un xantar conxunto, coa presentación dos colectivos participantes e a exposición das actividades que estades a desenvolver. Troco, cesión, bancos de tempo, moedas alternativas, instrumentos financeiros éticos… A economía real, a economía decente.

E, o domingo, realizaremos un roteiro guiado polo espazo natural das Gándaras de Budiño e Ribeiras do Louro, en Porriño. Porque a economía é tamén, ecoloxía.

Programa do sábado 27 de xuño

• 11:00-13:00 Mercadiño de troco e cesión na rúa Urzáiz, fronte ó mercado do Calvario.
• 14:00 Xantar conxunto das persoas asistentes ás xornadas.
• 16:00 Asemblea de organizacións de troco, cesión, bancos de tempo e economías alternativas. Presentación, posta en común de experiencias, propostas de futuro.
• 19:00 Presentación de ferramentas financeiras éticas (Coop-57, Fiare, etc.); redes de Troco (Ourense, Ferrol, etc); e moedas alternativas
• 21:00 Cea conxunta na Cova dos ratos, A.C. Caleidoskopio: actuacións e lecer.

Programa do domingo 28 de xuño

• 10:00 Partida cara as Ribeiras do Louro, no Porriño.
• 11:00 Roteiro guiado polo espazo natural.
• 14:30 Xantar conxunto das persoas asistentes na Cova dos ratos, A.C. Caleidoskopio.

Recórdao: os días 27 e 28 de xuño, implícate connosco en Vigo. Por ti. Por todas.

Asinado: Amarante, Árbore, Caleidoskopio, Verdegaia e Centro Social do Calvario

 http://vigotroca.arkipelagos.net

É factible falar de sostibilidade sen recoñecer o teito do petróleo e integralo en todas as políticas públicas, en todas as áreas e a todos os níveis (local, comarcal, nacional…)?

Xoán Doldán: A sustentabilidade só é posíbel se podemos garantir unha continuidade do modelo de organización económica e social que permita un determinado nivel de produción e consumo. Esa produción e consumo dependen dunha base material e esta depende dos ciclos de reprodución dos recursos, en particular dos ciclos da auga, da enerxía e dos materiais, sendo, neste último caso, os ciclos de reprodución dos seres vivos (animais e plantas) os máis importantes. Poderíamos dicir, polo tanto, que a produción e consumo son limitados no tempo e no espazo se queremos garantir que as xeracións futuras gocen dos mesmos.

O actual sistema económico, capitalista, é claramente insustentábel xa que non garante esa continuidade para as xeracións futuras, sendo fondamente desigual para as presentes de maneira que unha parte considerábel da poboación non cubre sequera as súas necesidades básicas e ve imposibilitado o acceso a moitos dos recursos cos que convive.

Este modelo ademais construíuse sobre unha base enerxética fósil (logo non renovábel) que se atopa no teito da súa produción. Isto, en por si, evidencia a insustentabilidade do sistema enerxético e, por extensión, do sistema económico vixente. Polo tanto a sustentabilidade só será posíbel coa superación das limitacións dos sistema enerxético actual e, necesariamente, deberá ser un modelo post-fósil (ou non fósil). Non debe interpretarse isto como que calquera modelo enerxético onde deixen de estar presentes as enerxías fósiles será automaticamente un modelo sustentábel. A sustentabilidade deixará de darse no momento en que o crecemento da demanda enerxética deixe de acompañarse dun crecemento da oferta. Se os niveis de utilización da enerxía son tan elevados e están en crecemento continuo que resulta imposíbel aumentar a capacidade de obter enerxía dispoñíbel estaremos diante dun modelo insustentábel. Esta incapacidade pode suceder por varios motivos, destacando:
- porque o tipo de enerxía dispoñíbel que se require non se corresponde coa ofertada obrigando a un cambio na tecnoloxía que implique dificultades técnicas, financeiras ou mesmo un incremento significativo do consumo enerxético na súa implantación
- porque aínda dispoñendo de coñecementos técnicos para a obtención de máis enerxía existen problemas financeiros ou límites físico-biolóxicos para a súa aplicación. Aínda tratándose de enerxías continuas ou renovábeis existen limitacións ao seu uso. A dispoñibilidade de recurso non ten porque coincidir espacialmente co consumo e canto máis lonxe estean os puntos de xeración e consumo máis complexa será a distribución da mesma. Por outra parte, unha enerxía renovábel como a biomasa, depende de ciclos biolóxicos que de non seren respetados poden converter este recurso enerxético en esgotábel e, polo tanto, perder o carácter sustentábel que debería ter. En canto ás enerxías continuas (solar, eólica, hidráulica…) existe unha limitación de tipo físico, o espazo onde implantar as instalacións con garantías de que cubran o consumo.

Deste modo a sustentabilidade non pode construírse só polo lado da oferta de enerxía senón tamén, e primordialmente, polo lado da demanda. Se non se axusta a demanda enerxética aos límites dispoñíbeis local-comarcalmente máis dificultades teremos para conseguir esa continuidade que caracteriza á sustentabilidade. Mesmo un axuste a nivel mundial de oferta e demanda enerxética dun modo permanente dificilmente terá un carácter sustentábel porque seguramente significaría unha drenaxe de enerxía duns lugares sobre outros e unha desigualdade que negaría ese carácter sustentábel.

En definitiva a organización enerxética con premisas sustentábeis debe ser unha suma estruturada de recursos e usos enerxéticos de modo que nese encaixe das pezas se garanta un dispoñibilidade equitativa e con posibilidades de continuidade. Isto obrigará a considerar distintos niveis de actuación e decisión: local, comarcal, nacional, internacional, construídas de abaixo a arriba nunha relación de cooperación e non de competencia. Xusto ao contrario do que agora sucede.

]]> http://vesperadenada.org/2009/06/19/e-posible-falar-de-sustentabilidade-sen-ter-en-conta-o-teito-do-petroleo/feed/ http://vesperadenada.org/2009/06/10/o-futuro-nuclear-que-nos-venden/ http://vesperadenada.org/2009/06/10/o-futuro-nuclear-que-nos-venden/#comments Wed, 10 Jun 2009 05:42:45 +0000 casdeiro http://vesperadenada.org/?p=394 Hoxe emitiron na 2 de TVE, en Documentos TV a reportaxe En busca de la energía, da que se pode ver online un avance.

Unha chea de defensores da nuclear fronte un par de detractores (para lexitimar unha suposta diversidade de informacións). Os argumentos a favor: a enerxía nuclear fai falta…

• para loitar contra o cambio climático,
• para reducir a dependencia do petróleo,
• porque xera postos de traballo,
• porque pode ser segura,
• porque España non se pode permitir prescindir dela e mesmo debe aumentar o parque de nucleares,
• porque as renovábeis non son suficientes
• e o argumento máis chusco “porque co tipo de consumo que temos do que a sociedade actual se dotou é a única que pode permitir manter as cousas como están”.

As palabras non son exactas pero o argumento era ese: non se esforcen en cambiar o seu estado de consumo enerxético, ese é o que a sociedade quere, e para seguir vivindo como até agora apoie a enerxía nuclear e verá como pode manter o seu status.

Para máis inri sae un membro directivo do IDAE a dicirnos que o aforro e eficiencia enerxética só terá éxito cando as empresas vexan niso algo rendíbel. Que significa isto? A min ocorresenme dúas cousas, ou ben están a preparar unha subida forte da enerxía (da electricidade supoño) para incentivar que sexa rendíbel aforrar por parte das empresas, ou ben queren dicir que por máis que o intentemos imos fracasar e que debemos prepararnos para solventar a situación coa enerxía nuclear. E a seguir parcheando e a seguir enchendo o peto das empresas da enerxía (que non o esquenzamos son empresas que VENDEN enerxía, e ningunha empresa podendo vender máis estará disposta a vender menos, sobre todo se pode vender máis cantidade e máis caro).

Na reportaxe do cénit do petróleo nen mentalo. Mesmo chegaron a dicir que as nucleares de cuarta xeración estarían tecnoloxicamente preparadas para “2040″.

Futuro con menos petróleo e con máis nucleares. Este é o cambio de rumo enerxético que nos ten preparado o goberno central. Nucleares, de entrada non. Lema vello, máis desta volta sen referendum.

]]> http://vesperadenada.org/2009/06/10/o-futuro-nuclear-que-nos-venden/feed/ http://vesperadenada.org/2009/06/09/presentacion-de-xoan-r-doldan-sobre-o-teito-do-petroleo-en-santa-comba/ http://vesperadenada.org/2009/06/09/presentacion-de-xoan-r-doldan-sobre-o-teito-do-petroleo-en-santa-comba/#comments Tue, 09 Jun 2009 06:57:55 +0000 casdeiro http://vesperadenada.org/?p=386 Xoán Ramón Doldán García, ex-director do INEGA e actualmente profesor titular de Economía Aplicada na USC falou sobre o teito ou cénit do petróleo no ámbito das xornadas sobre Autosuficiencia Enerxética Rural que se celebraron a pasada fin de semana en Santa Comba.

Ofrecemos aquí a súa presentación (en formato ODP e PDF) e en breve engadiremos gravación en audio da súa conferencia: preme aquí para a escoitares.

Queremos salientar un apartado de especial trascendencia, do cal realizamos a transcripción:

[aprox. 31'-35']

Evolución da Taxa de Retorno Enerxético

Xoán Doldán: “Como vos dicía o problema non é se se vai esgotar o petróleo ou non. O problema é que caro nos vai saír obter ese petróleo, cándo decidiremos que non vamos sacar máis petróleo porque non paga a pena.

E aí entra en xogo un fenómeno que é o rendemento enerxético, e en particular a taxa de rendemento enerxético. Ou dito doutra maneira: nós temos que ver cánta enerxía vamos obter en relación á enerxía que gastamos. É dicir, se nós -imaxinade- temos que gastar 1 tonelada de petróleo para conseguir 1 tonelada de petróleo pois sería disparatado. Para que vamos gastar 1 tonelada de petróleo en conseguir outra? Xa non digamos nada se temos que gastar 1 tonelada de petróleo para extraer media tonelada de petróleo! Mal negocio. Así que o negocio só estará cando nós gastemos 1 tonelada de petróleo e con esa consegamos extraer varias toneladas. Bueno, cantas toneladas son esas varias? Esa é a taxa de retorno enerxético.

Nos anos 30 por cada tonelada de petróleo que gastabamos, extraíamos 100, conseguíamos 100. Ben: pagaba a pena, a taxa de retorno enerxético era bastante alta. Gastamos 1, obtemos 100, quédannos 99.

Nos anos 70 -estabamos aumentando moito o ritmo de consumo- por cada tonelada de petróleo, conseguimos 30. Bueno, o rendemento non é tan alto pero sigue sendo un rendemento considerable. Nós seguimos consumindo cada vez máis petróleo.

No ano 2000 a taxa de retorno enerxético a nivel mundial está en 18: é dicir, por cada tonelada conseguimos 18. Bueno, iso é unha evidencia de que nos custa cada vez máis traballo, máis enerxía, obter esa mesma enerxía.

Onde estamos hoxe? Pois por debaixo xa dese 18 (despois veremos cal pode ser a tendencia).

E nalgúns produtos a taxa de retorno son aínda menores.

Cando cheguemos a unha taxa de retorno de 1 deixaremos de extraer petróleo, incluso ao mellor antes de chegar a 1. E xa non digamos se a taxa de retorno é menor de 1, iso xa sería un disparate!

Os escenarios que existen en canto á taxa de retorno enerxético son estes. Hai distintos estudos, non coinciden exactamente no cálculo de tendencia do retorno enerxético… bueno, cada vez están máis aproximados eses cálculos e a tendencia parece clara. A tendencia é que estamos antes taxas de retorno enerxético en caída. Se se mantivese esa tendencia -cousa que non sería irreal tendo en conta os ritmos de demanda do petróleo que estamos a facer- chegaríamos un pouco máis alá de 2015 a unha taxa de retorno 0 [en realidade quere dicir 1]. Bueno, loxicamente antes diso deixaremos de extraer petróleo, bastante antes.”

[Máis tarde, na xeira de preguntas]

Casdeiro: “Xoán, a min unha das gráficas que amosaches deixoume bastante preocupado. É a da evolución prevista da taxa de retorno enerxético, porque en todas as demais parece que se prolonga a “campá” da produción de petróleo… pois, non sei, ata dentro de 50 anos… mesmo facías a comparanza de que dentro de 50 anos estaremos ao mesmo nivel que hai tanto. Pero se realmente esa gráfica, esas previsións, de que taxa de retorno enerxético chegará a 1 no 2015, a partir dese momento, enerxeticamente xa non se sacará petróleo! Ou eu perdinme nalgún momento?”

Xoán Doldán: “Non, non te perdeches. O que ocurre… a ver: esa é a tendencia. Normalmente as cousas tampouco son tan simples. Pero, a ver, aquí incluso para un mesmo autor as taxas de retorno enerxético pasan tamén por altibaixos… porque, bueno, tamén vai depender dos descubrimentos que haxa en cada ano -un ano pode haber un descubrimento un pouco mellor- etc. E pode haber momentos de estancamento. Posiblemente isto non caia así de golpe: posiblemente vaia dunha forma máis relentizada, pero desde logo nos últimos anos, nos últimos 5 anos, as taxas están caendo e ademais aí si que coinciden -noutros anos non coinciden tanto- pero nos últimos anos están coincidindo desde Bristish Petroleum, que non é nada sospeitosa… é unha das maiores empresas petrolíferas que hai no mundo e normalmente unha empresa que tende a sobrevalorar a existencia de reservas de petróleo (hai moita xente que considera que os datos que dá British Petroleum sobre reservas de petróleo están infladas) …pois bueno, incluso British Petroleum está dando taxas de retorno enerxético en caída, e ademais unha caída bastante grande; non é que pasase a ser a metade en 5 anos pero desde logo si hai unha caída moi forte. Posiblemente non sexa nos próximos anos a caída tan grande, pero bueno, de manterse esta tendencia si que sería moi preocupante.

Que pode ocurrir? Bueno, depende tamén de como evolúa o consumo, é dicir: a tendencia é a aumentar. Nestes momentos está bastante estancada pola crise. Se a crise se prolonga, se evoluciona dunha maneira que, por outra parte tamén podería darse… pois ao mellor estáncase o consumo enerxético e polo tanto non é necesario recurrir a acelerar ritmos de extracción en relación á demanda. Polo tanto podería estancarse un pouquiño, pero desde logo a tendencia é moi preocupante.”

]]> http://vesperadenada.org/2009/06/09/presentacion-de-xoan-r-doldan-sobre-o-teito-do-petroleo-en-santa-comba/feed/ http://vesperadenada.org/2009/06/09/encontro-da-rede-de-economia-ecoloxica-compostela-11-e-12-de-xuno/ http://vesperadenada.org/2009/06/09/encontro-da-rede-de-economia-ecoloxica-compostela-11-e-12-de-xuno/#comments Tue, 09 Jun 2009 06:26:29 +0000 casdeiro http://vesperadenada.org/?p=381 Este xoves e venres vai ter lugar en Santiago de Compostela (Facultade de CC. Económicas e Empresariais - Avda. Burgo das Nacións s/n) o IV Encontro da Red de Economía Ecológica de España.

Podedes descargar o díptico sobre o encontro (PDF), do cal vos copiamos os datos máis relevantes:

Programa do Encontro

11 de xuño- Reflexións sobre Economía Ecolóxica
9,00-9,15 Inauguración da xornada
9,15-9,45 Joaquim Sempere Carreras. Universitat de Barcelona:
“Decrecemento e Sostibilidade”
9,45-10,15 Debate
10,15-10,45 Antón Novas. Mºde Medio Ambiente y Medio Rural y Marino:
“Sistema alimentario e Transxénicos”
10,45-11,15 Debate
11,15-11,45 Pausa-café
11,45-14,15 Reunión interna da Rede (SÓ MEMBROS EcoEcoEs)
14,15-15,30 Xantar
15,45 Saída visita: Cooperativa Monte Cabalar (A Estrada)
20,30 Regreso da visita
21,45 Cea

12 de xuño- Presentacións de estudantes
9,00-9,45 Christian Kerschner. Universitat Autónoma de Barcelona.
9,45-10,30 Benjamín López. Universitat Autónoma de Barcelona.
10,30-11,15 Jaume Freire. Universitat Autónoma de Barcelona.
11,15-11,45 Pausa-café
11,45-12,30 Stephan Salate. Universitat de Barcelona.
12,30-13,15 Erik Gómez. Universidad Autónoma de Madrid.
13,15-13,45 Conclusións e Clausura
19,00-21,00 Visita ao casco antíguo
21,45 Cea

Coordinación e Organización do Encontro

Xoán R. Doldán García. Departamento de Economía
Aplicada-Universidade de Santiago de Compostela

Xavier Simón Fernández. Departamento de Economía
Aplicada-Universidade de Vigo

María Luisa Chas Amil. Departamento de Economía
Cuantitativa-Universidade de Santiago de Compostela

Rosa María Regueiro Ferreira. Departamento de Historia
e Institucións Económicas-Universidade de Santiago de
Compostela

Que é a Red de Economía Ecológica de España?

Un grupo de profesores, investigadores e persoas interesadas na Economía Ecolóxica (EE) reunímonos en Ronda (I Encontro), en xuño de 2006, con idea de establecer un primeiro contacto de reflexión conxunta sobre a necesidade de crear a Rede. Houbo un consenso claro sobre o interese de continuar con estes encontros, fixándose dúas novas xornadas: a primeira, en Carmona en marzo de 2007, dedicada a docencia en Economía Ecolóxica cuxas conclusións leváronse ao III Encontro da Rede que se celebrou en Madrid, en febreiro de 2008.

A EE entende a economía como un sistema aberto afectado polas Leis da Termodinámica e todas as súas implicacións; considera a relación entre os diferentes sistemas que compoñen a realidade –económico, tecnolóxico, social, territorial e institucional- e realiza unha análise da evolución conxunta e dinámica de ditos sistemas (enfoque eco-integrador e análise sistémico-coevolutivo); analiza a dimensión física da realidade, non unicamente a monetaria, utilizando tanto variábeis cuantitativas como cualitativas

A Rede EcoEcoEs xurde da necesidade de fomentar e coordinar a investigación e docencia en EE en España. O seu obxectivo principal é crear sinerxías entre os investigadores e docentes españois dedicados á EE, así como fomentar as relacións destes con institucións europeas e internacionais. Dado que un dos obxectivos principais da EE é a análise multidisciplinar e transdiciplinar dos problemas económicos, ambientais e sociais, opinamos que a Rede tería que comporse, non unicamente de economistas, senón de todo tipo de investigadores e docentes interesados nesta visión do mundo

Web da Rede

]]> http://vesperadenada.org/2009/06/09/encontro-da-rede-de-economia-ecoloxica-compostela-11-e-12-de-xuno/feed/ http://vesperadenada.org/2009/06/04/a-prol-da-recuperacion-do-cultivo-de-lino/ http://vesperadenada.org/2009/06/04/a-prol-da-recuperacion-do-cultivo-de-lino/#comments Thu, 04 Jun 2009 18:09:07 +0000 casdeiro http://vesperadenada.org/?p=373 Hoxe podíamos ver unha noticia no Telexornal acerca dos primeiros intentos por recuperar o cultivo do liño en Galiza, como insumo para un produto relativamente novo, o leite de vacas alimentadas a base de pastos e sementes de liño, que tenta reproducir unha alimentación natural das vacas produtoras de leite, un produto que foi lanzado o ano pasado pola cooperativa galega Feiraco baixo o nome de Unicla.

Sen entrar a valorar se este tipo de alimentación é ou non natural si que semella cando menos máis sustentable ao non depender de pensos transxénicos. Porén, vemos o problema de que ese liño debe vir de Canadá e ser procesado en Portugal, co cal acumula milleiros de Km ata que chega ás explotacións gandeiras. É un claro exemplo da necesidade e mesmo conveniencia comercial, de que os nosos agricultores recuperen cultivos tradicionais como o liño para poder fornecer esas toneladas de alimento que precisan hoxe as vacas de Feiraco, e mañá, cando os pensos de fóra teñan prezos prohibitivos pola escalada inevitable dos combustibles, para calquera gandeiro/a galego/a. Temos a nosa toponimia chea de liñeiras e liñares… e non tan lonxe a memoria de industrias do liño… Vai sendo hora, xa que logo, de apostar por facer futuro recuperando os cultivos propios desta terra durante séculos.

(E iso sen mencionarmos que, cando fiquemos sen algodón -un produto que non podemos cultivar aquí, que importamos masivamente de países lonxanos e que é en boa medida tranxénico- deberemos volver a vestirnos con materiais locais: lá e liño, principalmente.)

]]> http://vesperadenada.org/2009/06/04/a-prol-da-recuperacion-do-cultivo-de-lino/feed/